Skip to content

પીઢ સિધ્ધ હસ્ત અનુવાદક અને સાહિત્યકાર અરુણાબહેન જાડેજા

June 3, 2012

૧૯૭૨માં જયશ્રી માસી અને અરુમાસી સ્વામીનારાયણ આર્ટ્સ કોલેજના સહયોગી અને  મોટાભાઇ યોગેશનાં સહપાઠી..૧૯૭૪માં જ્યારે યોગેશ અમેરિકા ગયો ત્યારે જયશ્રી માસીના ભાગે લાંબો પાંચ વર્ષનો ઝુરાપો આપીને ગયો હતો તે સમયે

જાડેજા સાહેબ સાથે અરુમાસીનાં લગ્ન, તે વખતે ઉંમરભેદને કારણે ઘણાને અજુગતુ લાગેલુ..પણ નીચે મુકેલ લેખ વાંચશો તો જણાશે કે તે તો  એક અદભૂત પ્રણય કથા છે

સહસ્ત્ર ચંદ્ર દર્શન

કાળક્રમે જયશ્રીમાસી જયશ્રીભાભી થયા અને અરુમાસીની સાહિત્યીક જાગૃતિ.. અખંડ આનંદ , જનકલ્યાણ અને એવા કેટલાય ઉચ્ચ મેગેઝીનોમાં ડોકાતી રહી. આજે ૨૦૧૨માં હુ અરુમાસીને પીઢ..સિધ્ધ હસ્ત અનુવાદક..આધ્યાત્મિક ક્ષેત્રે ઊંડા ખેડાણ કરી ચુકેલ સાહિત્યકાર  તરીકે આપને ઓળખ કરાવવા માંગુ છુ.  તેમની જીવન ચર્યા વિશે વાતો કહું તો તે ત્રણ કાર્યો જ કરે છે..જાડેજા સાહેબની સેવા સુશ્રુષા..લેખન- ચિંતન અને અંધશાળાની છેલ્લા  ૧૨ વર્ષથી ધોરણ ૧૦નાં વિદ્યાર્થીઓને નિઃશુલ્ક ભણાવવાનુ કાર્ય. તેમને ઓલીયા સત્યુગી આત્માની ની કક્ષાએ મુકે તેવું સરસ કાર્ય છે તેઓ કદી સાહિત્ય ક્ષેત્રે..જાહેર થતા નથી..નથી તેમને માન અકરામની પડી કે નથી તેઓ તેમના લેખપ્રસિધ્ધિ અંગે કોઇનું અવલંબન શોધતા..

સાહિત્યક્ષેત્રે સંબંધો જાળવવા તેમણે એક બહુ સ્તુત્ય કાર્ય કર્યુ હતુ ૨૩ એપ્રીલને દિવસે “બૂક માર્ક” વહેંચી દરેકને પુસ્તક વાંચવા પ્રેરતા અને વિશ્વ પુસ્તક દિન ઉજવતા.તેમના આ પ્રયાસની નોંધ અખબાર જગતે આ રીતે લીધી

મારા આગ્રહ થી  તેમનો પરિચય અને કાર્ય સંકલન તેમના જ શબ્દોમાં અત્રે મુકુ છુ.

નામ – અરુણા જુવાનસિંહ જાડેજા

પતિ – જુવાનસિંહ જાડેજા, ડે.પોલીસ કમિશ્નર (રીટા.)

જન્મતારીખ – 9-11-50

શિક્ષણ – એમ. એ. બી. એડ. (ગુજરાતી સાહિત્ય)

અધ્યાપન – વાડિયા વીમેન્સ કોલેજ, સુરત (1973થી 1981)

હાલની પ્રવૃત્તિ – છેલ્લાં 12 વર્ષોથી ‘ અંધજન મંડળ’, અમદાવાદમાં ધો. 10 અને 12ના અંધ વિદ્યાર્થીઓ તેમજ કોલેજના અંધ વિદ્યાર્થીઓ માટે અંગ્રેજી તેમ જ સંસ્કૃત વિષયોનું શિક્ષણકાર્ય અને કેસેટ તેમજ સીડીનું રેકોર્ડિંગ. (માનદ્ સેવા)

રસ અને રુચિ – રસોઈ, શિક્ષણકાર્ય, વાંચન-લેખન, બાગકામ, ભરતગૂંથણ, કલા-કારીગરી, સંગીત-શ્રવણ (કાનસેન) (નમૂનો)

એક ઓળખ- બુકમાર્કસ્- ઘરમાં જ રહ્યે પુસ્તકપ્રેમીઓ સાથેનો સંપર્ક ટકાવવાનો નુસખો, છેલ્લા 8 વર્ષથી આ પ્રયાસ ચાલુ…

સરનામું – એ-1, સરગમ ફ્લેટ્સ. નવરંગપુરા, ઈશ્વરભુવન રોડ, અમદાવાદ, 380014,  079-26449691, 94285 92507 /     arunaj50@yahoo.com

સાહિત્યિક પ્રદાન

અખંડાનંદ , ‘ જનકલ્યાણ’,  ‘ કુમાર ’,  ‘ નવનીત સમર્પણ’,  ‘ પરબ’,  ‘ શબ્દસૃષ્ટિ’ ,‘ ઉદ્દેશ’,  ‘ પ્રત્યક્ષ’, ‘સમીપે’, ‘તથાપિ’  જેવાં ગુજરાતી અને  મરાઠી સામયિકોમાં સ્વતંત્ર લેખન (ક્વચિત). કુલ 150 જેટલા મૌલિક લેખો

અનુવાદો

1 – ‘विनोदमेळा’ – વિનોદ ભટ્ટ, ગુજરાતી-મરાઠી, સાહિત્ય સંગમ- સુરત, 2003

2 –  ‘પુલકિત’ – પુ.લ.દેશપાંડે, મરાઠી- ગુજરાતી, કે.સા. અકાદેમી પ્રકાશન , 2005

(ગુજરાત સાહિત્ય અકાદેમી અને अखिल भारतीय वाङमय परिषद, बडौदे તરફથી પુરસ્કૃત,

રાષ્ટ્રીય સાહિત્ય અકાદેમી તરફથી શ્રેષ્ઠ અનુવાદ, 2010 માટે પુરસ્કૃત )

3 –  ‘શ્રીમદ્ ભગવદગીતા’ – સંસ્કૃત- ગુજરાતી, લાઈફ મિશન પ્રકાશન, વડોદરા 2005,   2006, 2007

4 –  ‘ઈડલી, ઓર્કિડ અને હું’ – વિઠ્ઠલ કામત, મરાઠી-ગુજરાતી,ઇમેજ પ્રકાશન 2005,  2006, 2007, મીડિયા પબ્લીકેશન્સ 2009 , મુંબઈના ધો. 12ના ગુજરાતીના પાઠયપુસ્તકમાં એક પ્રકરણનો સમાવેશ

5 –  ‘મુકામ શાંતિનિકેતન’ – પુલ.દેશપાંડે, મરાઠી-ગુજરાતી, ગુ. સા. પરિષદ, 2006, 2009   એમ.એ. પાર્ટ-2(ગુજ. યુનિ.)ના અભ્યાસક્રમ(તુલનાત્મક સાહિત્ય)માં સમાવેશ.

6- ‘શ્રી વિષ્ણુસહસ્રનામ’,  સંસ્કૃત- ગુજરાતી, લાઈફ મિશન પ્રકાશન, વડોદરા 2007,   દ્વિતીય આવૃત્તિ

7 – ‘રિયાઝનો કાનમંત્ર’, યશવંત દેવ, મરાઠી-ગુજરાતી, નવભારત પ્રકાશન, 2009

8 – ‘ભૂમિ’, આશા બગે, મરાઠી-ગુજરાતી, કે.સા. અકાદેમી, 2009 (ગુ.સા.પરિષદ, 2008-9ના 2 પારિતોષિક વિજેતા,1- ગોપાળરાવ વિદ્વાંસ અને 2- સુરેશા મજમુદાર/ મુંબઈ યુનિ.ના બી.એ.ના અભ્યાસક્રમમાં સમાવિષ્ટ)

9- ‘શ્રી સૂક્તમ્’, સંસ્કૃત- ગુજરાતી લાઈફ મિશન પ્રકાશન, વડોદરા, 2009

10- ‘તમન્ના તમારી, મારગ અમારો’- વિઠ્ઠલ કામત, મરાઠી-ગુજરાતી, મીડિયા પબ્લીકેશન્સ, જૂનાગઢ, 2009

11 – ‘સંસ્મરણોનો મધપૂડો’, સ્વ. વા.ના. ચિત્તળે, મરાઠી-ગુજરાતી, યજ્ઞ પ્રકાશન, વડોદરા   2010

12 –  ‘શ્યામની બા’  મરાઠી – ગુજરાતી અનુવાદ, સ્વમાન પ્રકાશન, અમદાવાદ, 2011.

13-  ‘મન સાથે મૈત્રી’, मनाचे श्लोक- સમર્થ રામદાસ સ્વામી, મરાઠી-ગુજરાતી, ગુ.સા.પરિષદ, પ્રકાશ્ય

***********

14 –  ભણે તુકો – મરાઠી-ગુજરાતી, રંગદ્વાર પ્રકાશન , પ્રેસમાં,

15 – ‘આડબંધ’ (ચૅકડૅમ) – સુરેખા શાહ, મરાઠી-ગુજરાતી, પ્રેસમાં

16 – ‘શ્રી ઇચ્છા બલવાન’, શ્રીનિવાસ થાણેદાર, મરાઠી-ગુજરાતી, પ્રેસમાં

17- શ્રીમદ્ ભાગવત્ કથાસાર, શ્રી રામકૃષ્ણ સેવા સમિતિ, અમદાવાદ, પ્રેસમાં

18- શ્રી શિવ મહિમ્ન સ્તોત્રમ્ – સંસ્કૃત-ગુજરાતી,લાઈફ મિશન, વડોદરા, 2012

19-શ્રી પુરુષ સૂક્તમ્ – સંસ્કૃત-ગુજરાતી,લાઈફ મિશન, વડોદરા, 2012

20- શ્રી ગણપતિ અથર્વશીર્ષ – સંસ્કૃત-ગુજરાતી,લાઈફ મિશન, વડોદરા, 2012

**************

– ‘ પ્રથમ બુક્સ’  (બેંગલોર) ની બાળવાર્તાઓ, અંગ્રેજી-ગુજરાતી અનુવાદ

– ‘ ગમતાનો કરીએ ગુલાલ’ (સંપાદન- શ્રી બળવંતભાઇ પારેખ)ના વાર્ષિક અંકોમાં  મરાઠી-ગુજરાતી કાવ્યાનુવાદો.

 – સંપાદનકાર્ય –  સામયિક ‘દિવ્ય સંસ્કૃતિ’, લાઈફ મિશન પ્રકાશન, વડોદરા

***

મૌલિક સર્જન-

(1)–(લ)ખવૈયાગીરી – ગૂર્જર પ્રકાશન- (રસોઈ-સાહિત્યિક નજરે), પ્રેસમાં

(2)—સંસારીનું સુખ સાચું… જનકલ્યાણ પ્રકાશન, પ્રેસમાં

આટલી માહીતિ જાણે અધુરી હોય તેમ મેં તેમના અનુવાદો વિશે વધુ પૃચ્છા કરી કારણ કે  અનુવાદોમાં બંન્ને ભાષા પરનુ પ્રભુત્વ હોવું એક ખુબ જ જરૂરી પાસુ છે તે મને મોટીબેન પ્રતિભા સતત કહેતી..કારણ એક વ્યક્તિનું ધબકતું હૈયું બીજી વ્યક્તિનાં હૈયામાં ગોઠવવા જેટલી બારિકાઇઓ જોઇએ જ…અરૂણાબેન મહારાશ્ટ્રીય સાહિત્યને ગુજરાતી સાહિત્યમાં લાવે છે  કારણ કે જન્મ ભલે મહારાષ્ટ્રિયન  “બીલ્ગી”   કુટુંબ માં થયો પણ આખી જિંદગી ગુજરાતમાં કાઢી તેથી મા કરતા ઘણી વખત તેમના ગુજરાતી અનુવાદો શ્રેષ્ઠ રહ્યા છે. અકાદમી વ્યાખ્યાન આ લેખમાં તેમના અનુવાદો વિશે લખાણ છે.   માં તેમના વિશે  પ્રગટ થયેલો લેખ આપ્યો

સાન ડીયેગો રહેતી તેમની દીકરી મીકુ આ લેખ લખાતો હતો ત્યારે ઇ મેલ દ્વારા ઝબકી ગઇ તેની વાત અત્યારે તેના જ શબ્દોમાં ટાંકુ

Dear  Vijaybhai ,

I really liked your draft and wanted to thank you for writing on my Tai – Arunaben Jadeja as the world knows her.

By the way,  I am Tejal (Mikoo) – Arunaben’s daughter.  Technically I am her granddaughter but she has raised me ever since I was 5 years old and she got married.  She is my mother.  Her last 12 years of writing started after I left India for further studies abroad and then eventually got married here in United States and now am settled here in San Diego, California. Writing something short about her is really hard because I can go on and on but I do want to mention that for someone so talented and a good writer like Tai gave up everything after marriage and gave her 100% in the family and in raising me.  After I left in 2000, she focused all her energy in writing and the blind school.  One thing she always said ‘ ‘aapda potana hoi teni mate to badha kare,  bija mate karo to sacha’ – which she showed us all how to do and what it meant by joining the blind school.   So for anyone out there who has to take a break from their career or who has to hold off on something that they love so passionately,  you can always come back to it even at the later stage in your life.  All it takes is a strong will.

Someone who started writing at the age of 50 and have come so far in such a short time is nothing but remarkable.   She is so inspiring at so many levels.  Yes she is a great writer, wife and a social worker but also a wonderful mother who has raised me with great values and been there for me.  I am truly blessed to have her in my life – She is my lovely mom, a true friend, a great  mentor and a confidante.

નિવૃત્તજીવન કેવી રીતે જીવવું તે વાત તો મીકુએ સરસ રીતે કહી પણ તેઓ પોતે લખે છે કે જીવને મને શું શીખવાડ્યું- હશે અને થશે…

તેમના ઇ મેલમાં મને આપેલ શુભેચ્છા સંદેશને (પૂરા ઠલવાઈ જાઓ. સુખી રહો, આનંદમાં રહો.) પુનઃ લખી આ લેખ સંપન્ન કરુ કારણ કે મને ખબર છે કે સારા લેખને ટકાવી  રાખવો હોય તો લેખકે જાણવું રહ્યું કે ક્યાં અટકવું.

જાણીતાં લેખિકા, અનુવાદિકા અને પાકશાસ્ત્રી અરુણાબહેન જાડેજાને વાંચવાં અને સંભાળવાં લહાવો છે. અમદાવાદમાં તેમણે કૉફી મેટ્સમાં પોતાની કેફિયત કહી ત્યારે હાજર સૌને લોટરી લાગી હતી, પણ એ દિવસે હવામાન પ્રતિકૂળ હોવાથી તેમના ઘણા ચાહકો આવી શક્યા નહોતા, તો લો, તેમના માટે આ રહ્યો ખજાનો. અરુણાબહેને કૉફી મેટ્સમાં જે વ્યાખ્યાન આપ્યું હતું તેનું આ છે શબ્દાંકન. (જે લેખિકાએ પોતે જ વાચકો માટે તૈયાર કર્યું છે.)
અરુણાબહેન એકાદ વાર ફેસબૂક પર ટહેલવા નીકળ્યાં હોય તેમ નાનો આંટો મારવા આવ્યાં હતાં, પણ પછી બીજાં (ફેસબુક કરતાં વધુ જરૂરી) કામો હશે એટલે નીકળી ગયાં. તેમણે મને ટાંપુ ભરાવ્યું જે થયું પૂરું, અને હવે તમે વાંચવાનું કરો શરૂ……….. (અરુણાબહેનની તસવીર અન્યત્ર સમયની છે.)

મારી કેફિયત -અરુણા જાડેજા

(ધોધમાર વરસાદ અને કરાના મારા વચ્ચે, માઝા મૂકેલા વંટોળ-વરસાદને ન ગાંઠતા, ગાંધીનગર-ચાંદખેડા-અડાલજ-બોપલથી મારા માટે તરીને આવેલા, સો ઉપર સંખ્યામાં હાજર રહેલા પલળતા-થથરતા પ્રિય શ્રોતાઓની પ્રોત્સાહક હાજરીમાં અજ્ઞાતવાસમાંથી બહાર નીકળીને — કૉફીમૅટ્સ, અમદાવાદ દ્વારા ગુજરાતી સાહિત્ય પરિષદમાં 12-4-15ની સાંજે — રજૂ થયેલું મારું પહેલવહેલું વકતવ્ય. – અ.)

*
ખંડ પહેલો.
જન્મે હું મરાઠી પણ જન્મતાંની વારમાં જ ગળથૂથી પહેલાં કાનથૂથીમાં જે ભાષા રેડાઈ એ હતી ગુજરાતી. આમ ગુજરાતી મારી શ્વાસભાષા અને પછી તો આ શ્વાસભાષામાં જ મારું આગળનું ભણતર-ગણતર થતું ગયું. કૉલેજમા આવી તો મેં મુખ્ય વિષય રાખ્યો ગુજરાતી સાહિત્ય; એના કારણમાં અમારી મરાઠી સાહિત્યપ્રીતિ અને બીજું તો મારે પત્રકાર થવું હતું, ભવન્સમાં પત્રકારત્વનો કોર્સ કરવો હતો.
આજે મારી કૉલેજના, પિસ્તાળીસ વર્ષ પહેલાંના પંચોતેર વર્ષ ઉપરના મારા વડીલ પ્રાધ્યાપકો આટલા ભર વરસાદમાં પણ મને વધાવવા આવી પહોંચ્યા છે. એમાંના અહીં હું મારા બે પ્રાધ્યાપકોની વાત કરીશ પણ પ્રાધ્યાપક તરીકે નહીં, એક માણસ તરીકે. જાણીતા કવિ ચીનુ મોદી અને વિવેચક ઈલા નાયક. હું 1970માં બી.એ. થઈ તે પછીનાં પૂરાં બત્રીસ વર્ષ પછી સાલ 2002માં એક દિવસ અચાનક ઈલાબહેનનો હરખાઈને ફોન આવે છે, મને અભિનંદન આપતો. પછી તો બહેન મારા ઘરે મને વધાવવા પણ આવ્યાં. પણ અહીં જુઓ, બહેન એક પરણેલી દીકરીને ત્યાં જતાં હતાં તે ખાલી હાથે નહોતા આવ્યાં, કેરીગાળો હતો અને બહેન કેરીની પેટી લઈ આવેલાં. એક પ્રાધ્યાપિકા અને એક વિદ્યાર્થિની વચ્ચે બત્રીસ વર્ષનો લાંબો ગાળા પછી પણ અકબંધ ટકી રહેલો એક હૂંફાળો માનવીય નાતો. અને પાછું એવું પણ નથી કે એ પછી એટલે હમણાંનાં છેલ્લાં 10-15 વર્ષમાં હું એમને સતત મળતી રહી હોઉં. ના. હું બહાર નીકળતી નહોતી તેથી ઈલાબહેન કે ચીનુભાઈસાહેબને અલપઝલપ જ મળવાનું થયું છે તોયે એ બન્નેએ વખતોવખત મારાં લખાણો કે મને મળેલા પુરસ્કારો માટે અચૂક શાબાશી આપી જ છે.
હવે ચીનુભાઈસાહેબની વાત કરું તો ચાર મહિના પહેલાં ઘરેથી એ ગયા, મારા પતિનું અવસાન થયું ત્યારે ઈલાબહેન, ચીનુભાઈસાહેબ અને બીજા પ્રાધ્યાપકો મને મળવા મારા ઘરે આવેલા, ચીનુભાઈસાહેબ તો મારે ત્યાં પહેલવહેલી વાર જ આવેલા. એમણે નીકળતી વખતે મને કહ્યું કે બેટા, સાડલો બદલવા આપણા ઘરે આવવાનું છે હોં ને! આમ ગુરુકુળની પરંપરા જાળવી જાણનારા વડીલો સમા પ્રાધ્યાપકો હું લાભી એ મારા સદ્ભાગ્ય.
પછી તો એમ.એ. થઈ, બી.એડ. થઈ અને સુરતની કૉલેજમાં અધ્યાપિકા તરીકે જોડાઈ, સ્વાભાવિક જ ગુજરાતી વિષયની. ત્યાં આઠ વર્ષ નોકરી કરી તે દરમ્યાન અખંડઆનંદ, સુધા, સ્ત્રી, શ્રી વગેરેમાં લખતી; પરચૂરણ એવું.
અને પછી થયાં મારાં લગ્ન. એ પણ એક ગુજરાતી સાથે. કચ્છના રહેવાસી, એક પોલીસ અધિકારી જુવાનસિંહ જાડેજા. અમારા બે માણસનું આમ પાછલી ઉંમરે મળવું એટલે કહી શકાય કે બે સોરવાતા જીવોનું મળવું. શાતા પામવા માટે. અમારી વચ્ચે ઉંમરનો ખાસ્સો તફાવત, એકવીસ વર્ષનો, સમોવડિયાં સંતાનો. પણ જે મોટો તફાવત હતો તે સમાજનો. હું મરાઠી સમાજના મોકળા વાતાવરણમાંથી આવનારી અને અહીં ગુજરાતી સમાજ કરતાં સવિશેષે હતો ચૂસ્ત મર્યાદાપાલનવાળો રાજપૂત સમાજ. મર્યાદા તો મારા મરાઠી ઘરમાંયે હતી. 1966માં, સોળ વર્ષની ઉંમરે પ્રિ. આર્ટસ્-માં સાડી પહેરીને જ જતી પણ શહેર અમદાવાદ અને મારો કોઠો ગરમ એટલે સાડી પરનાં બ્લાઉઝ હંમેશાં સ્લીવલેસ જ હતાં, લગ્ન સુધી. પરણીને સાસરે ગઈ તો મારી હરતેફરતે મારાં દેરાણીઓ, મારાં વેવાણો બધાં માથે ઓઢીને જ ફરતાં હોય, માથે તે ઓઢે એટલે કેવું…હાથ પણ પૂરા ઢંકાયેલા હોય. પણ આજથી પાંત્રીસ વર્ષ પહેલાં શું કે આજે શું, મારા ઉંમરની કે મારા જેવી મોટાં માથાંવાળી બાઈબહેનો જેટલી સહજતાથી બંગડી પહેરે-ચાંલ્લો કરે તેટલી જ સહજતાથી માથે ઓઢે એટલે મને માથે ઓઢવામાં કાંઈ નાનમ લાગી નહીં, મારા માટે પણ એ સહજ રહ્યું, ઊલટાનું બહારના સમાજમાં મારી એક ઓળખ બની રહ્યું. આમ આ મારી માથાપટ્ટી કે મથરાવટી એ મારા માટે ઊજળી બની રહી.
એક બીજી સરસ વાત કરું જેના પડઘા મોડેથી પડ્યા. લગ્ન પછી થોડા સમયમાં સંતાનો-ભત્રીજા મીઠી ફરિયાદ કરવા લાગ્યાં, બાપુજી જાણે બદલાઈ ગયા.. આ મારો પહેલો અનુવાદ, પહેલું અનુસર્જન. ઠલવાવું મારો સ્વભાવ એટલે અમારી દોહિત્રી મીકુને મેં ઊછેરી, એ સેપ્ટમાંથી ગ્રેજ્યુઍટ થઈ – એ મારું બીજું અનુસર્જન.
હવે મારા ગમતા વિષય પર આવું, રસોઈ. લગ્ન થયાં ત્યારે હું ત્રીસ વર્ષની પણ રસોઈ ખાસ આવડે નહીં. ઘરેથી એમને રોટલો અચૂક ખપે પણ મને ઘડતા આવડે નહીં. પછી ત્રણેક વર્ષ પછી એક દિવસ ભારતીય આર્ય નારીની જેમ મને થઈ આવ્યું કે ઘરેથી એ નથી પીતાં ચાકૉફી કે નથી જાણતાં ભૂસું-ભજિયાં, કચોરી-સમોસા, ઈડલી-ઢોંસા, બપોરે સાદું જમણ અને રાતે વાળુમાં ખપે માત્ર દૂધ અને રોટલો, સાથે ન મરચું, ન અથાણું, ન શાક અને હું એમના માટે એક રોટલો ઘડતાં ન શીખી શકું… પછી તો રોટલાની પાછળ એવી તે પડી ગઈ કે ત્રણ જ દિવસમાં એને મારો હેવાયો કરીને જંપી. સાત પાણીનો, કાંડાના જોરે મસળેલો, બે હાથ વચ્ચે ટીપીટીપીને ચાંદામામા જેવો મસમોટો ગોળ, તાવડી પર ચઢીને ખરો થયેલો, ખરો – શેકાયેલો, ફૂલીને ફાળકો થયેલો અસલ રોટલો. હવે એક વાર આ રોટલો મારો હેવાયો થયો, એટલે દૂર બેસીને ક્યારની ખેલ જોતી બેઠેલી પેલી બીજી બધી રસોઈ પણ વારાફરતી આવીને મારી હેવાઈ થઈ રહી, હેવાઈ એટલે કેવી! ગુજરાતી-મરાઠી રસોઈ-મિઠાઈ-ફરસાણ તો ખરાં પણ મારાં ત્રીજી-ચોથી પેઢીનાં બાળકોને ભાવે એવાં કેક-ચૉકલેટ્સ-બિસ્કિટ્સ-પનીર અને આઈસક્રીમ સિક્કે. કશું જ, ક્યારેય બહારનું નહીં.
આ બધી મા રસવતીની કૃપા. રસવતી <રસવઈ <રસોઈ.
હવે હું આ રસોઈકળા શીખતી હતી ત્યારે હું એક તારણ પર આવી. ભારતીય જ નહીં કોઈ ગૃહિણીનું સનાતન સત્ય, યુનિવર્સલ ટ્રુથ. બધા એવું કહે કે જાડેજાસાહેબ તો બહુ સાદું જમે પણ આ સાદું જમણ છે ને અમારા સાદા લખાણ જેટલું જ અઘરું છે. હવે જુઓ ઘરેથી એમની રસોઈ બાબતે માંગ કેવી : મીઠેમરચે, તેલમસાલે, ખટાશ-ગળપણે બધું જ ઓછું છતાંયે રસોઈ સ્વાદિષ્ટ થવી જોઈએ, માંદા માણસની બાફેલી-ફીકી નહીં. ઉપરથી રંગે રૂડી રૂપે પૂરી, નહીં તો કહે, “આજે પાલક જરા ઝાંખી છે.” તો પછી સંતાનો શેનાં પાછળ રહે? આખું ઘર છાશ માટે ભારે સુગાળવું, આજનું માખણ કાલે ના ચાલે. અને એટલે જ હું પેલા તારણ પર આવી: જે ગૃહિણીનાં પતિ અને બાળકો ખાવાની બાબતે ભારે કચકચિયાં હોય તેની રસોઈ પૂર્ણતાને આરે જરૂર પહોંચી શકે છે. હવે આ જ વાતને અમારી સાહિત્યની સુષ્ઠુ ભાષામાં કહેવું હોય તો : વિવેચકોની ધાક અને સર્જકમાં રહેલી એની સજ્જતા એના સર્જનને અવશ્ય ઉત્તમ બનાવી શકે છે. ટૂંકમાં મારી રસોઈના સૌથી મોટા સમીક્ષક મારા પતિ મહાશય.
હું રોટલો ઘડતી ગઈ અને રોટલો મને ઘડતો ગયો. એથી જ હું પૂરા દાવા સાથે કહી શકું છું કે પાકે ઘડે કાંઠા ભલે ન ચડે પણ રોટલો જરૂર ચડે, જોઈએ ફક્ત એક જ વાત : ધ બરનિંગ ડિઝાયર, પ્રખર ઇચ્છાશક્તિ !
પાંત્રીસમા વર્ષે રસોઈ શીખી તેમ અડતાળીસમાં વર્ષે હું ગાડી શીખી, મારી દીકરીઓની હિંમતથી. બાકી આ પહેલાં મેં સાયકલ-સ્કૂટર પણ ચલાવેલાં નહીં. હું ગાડી ચલાવું, મારી એકાદી દીકરી શિક્ષક થઈને મારી બાજુમાં બેસે અને અમારે ત્યારે એક મોટા પરીક્ષક પણ ખરા જે પાછળ બેસે, પરીક્ષકની ઉંમર માત્ર દસ. આ પરીક્ષક પાછલી સીટમાં બેસીને મને સતત ટોકીટોકીને ગભરાવી મૂકે અને પછી ઉપરથી ઘરે આવીને મોં બગાડીને માર્ક્સ આપે: “તાઈ, કેટલી ખરાબ ગાડી ચલાવી, ઓન્લી ફાઈવ આઉટ ઑફ ટેન!” આમ શિક્ષક, પરીક્ષક અને સમીક્ષક – પેલા રસોઈવાળા – એ બધાંની હાજરીમાં ઘડાતાં-ઘડાતાં મારાં વીસ વર્ષો પસાર થઈ ગયાં.
*
ખંડ બીજો :
અને હવે આવ્યું મારા ભાગ્યોદયનું વર્ષ, સુવર્ણજયંતિનું વર્ષ, 2000ની સાલ. આ વર્ષ મારા માટે એક પર એક અનેક લાભ લઈને આવ્યું, આવનારાં વર્ષોમાં પણ એક પર એક ફ્રી એમ બૉનસમાં લાભ પર લાભ થતા રહ્યા.
પહેલો મહાલાભ થયો ગુરુલાભ. જેમણે ગુજરાતમાં પચાસેક વર્ષો પહેલાં પહેલવહેલું યોગ વિદ્યાલય ખોલ્યું એ હતાં કાયાવરોહણના યોગાચાર્ય સ્વામી કૃપાલ્વાનંદજી. એમના પટ્ટશિષ્ય સ્વામી રાજર્ષિ મુનિ, પ્રસિદ્ધિપરાઙ્ગમુખ અને સિદ્ધિઅભિમુખ, યોગારૂઢ સંન્યાસી. આ યોગારૂઢ શબ્દ જ્ઞાનેશ્વરીનો છે. મેં રાજર્ષિ મુનિ પાસે મંત્રદીક્ષા લીધી. યોગ અને અધ્યાત્મનો વારસો સાચવીને ભારતીય સંસ્કૃતિનું પુનરુત્થાન કરવું. ગુરુજીએ સ્થાપેલી આધ્યાત્મિક સંસ્થા ‘લાઇફ મિશન’ના દિવ્યસંસ્કૃતિ માસિકનું સંપાદનકાર્ય મેં સંભાળ્યું. કવિ ખબરદારે કહ્યું છે તેમ : “જેના શ્વાસે વહેતી સતત પ્રભુની સુગંધ…” એવા સદ્-ગુરુનું શરણ મને સાંપડ્યું. સદ્-ગુરુ શું મળ્યા, ડગ માંડુ અને મારગ મોકળો; ઝીલેલો પડકાર પૂરો થયે છૂટકો, લીધેલું કામ સફળ થઈને જ રહે. મારી દોહિત્રી મીકુ તો કહે કે તમારી સામે થ્રીલ અને ચેલેન્જ ઊભાં ન હોય તો તમે સળી કરીને એને પરાણે ઊભાં કરો છો. હા, રોમાંચ અને પડકાર તો મને બહુ વહાલા.
બીજા લાભમાં થયો અંધ બાળકોનો સત્સંગ. પરવારતી ઉંમરે વસ્ત્રાપુરમાં આવેલી અંધશાળાના ધો. 10માં અને 12માંના બાળકોને રીડર તરીકે માનદ્ સેવામાં ભણાવવા લીધું, અંગ્રેજી અને સંસ્કૃત મારા બી.એડ.ની મૅથડના વિષયો. રોજ સવારે 8થી 11 નિશાળે જાઉં, બપોરે અમદાવાદની કૉલેજના અંધ વિદ્યાર્થીઓ ઘરે ભણવા આવે અને રાત્રે એ બધાના પુસ્તકોનું રેકૉર્ડિંગ પૂરજોશમાં ચાલે. આમ હું આખેઆખી અંધશાળામાં ઠલવાતી હતી. ત્યાં મેં નિર્વિઘ્ને પૂરાં અગિયાર વર્ષ કામ કર્યું; કારણ કે ત્યાં મને પિયેરનું એક માણસ મળ્યું, શાળાના આચાર્ય જસુ કવિ.
ત્રીજો લાભ થયો મૌલિક સર્જનનનો. વીસ વર્ષો પછી પહેલવહેલા મારા બે લેખ છપાયા : એક અખંડાનંદમાં અને બીજો નવનીત-સમર્પણમાં ‘રોટલો’. આ રોટલો લેખ વાંચીને અખંડઆનંદના તંત્રીશ્રીએ મને કહ્યું, “હવે દર દિવાળી અંકમાં અમને આવા સ્વાદિષ્ટ લેખો આપો…” અને પછી શરૂ થયા રસોઈ સાહિત્યની નજરે: એ બધા નિબંધો. એટલે વીસ-વીસ વર્ષો સુધી ઘરમાં રહ્યે, સાડીનાં પાટલીપાલવ ઊંચા ખોસીને કામ કર્યે જનારી એક સામાન્ય ગૃહિણીને ‘ઉત્તિષ્ઠ’ કહેનારા હતા, અખંડાનંદના તંત્રીશ્રી દિલાવરસિંહજીસાહેબ.
ચોથો લાભ થયો કમ્પ્યુટર ટેકનોલૉજીનો. અમારી નાની દીકરી મંજુએ મને કમ્પ્યુટર તો શીખવાડ્યું પણ સાથે પેજ મેકરમાં ગુજરાતી ટાઈપ કરતાં શીખવાડ્યું. છેલ્લાં દસ-બાર વર્ષોથી મારા બધા લેખો હું જાતે ટાઈપ કરીને સામયિકોને મોકલી શકું છું કે પાંચસો પાનાનું દળદાર પુસ્તક ઝડપભેર ટાઈપ કરી શકું છું તે મંજુના લીધે. મારી ત્રણેય દીકરીઓ મારી ખાસ બહેનપણીઓ.
પાંચમો લાભ એક ગેરલાભમાંથી થયો, ગેરલાભમાં ઘરેથી એમને આવ્યો હાર્ટ ઍટેક, ઍટેક હળવો હતો પણ પથારીમાં પડી રહેવાનું એમના કામઢા સ્વભાવને ભારે લાગે. એમાંથી એમને બહાર કાઢવા મેં એમને વિનોદ ભટ્ટના હાસ્ય લેખોનું બોરીસાગરસાહેબે કરેલું સંપાદન વાંચવા આપ્યું : ‘નમું હાસ્યબ્રહ્મને’. આ પુસ્તક વાંચીને એ તો જે હસ્યા છે તો મને થયું કે મારે વિનોદ ભટ્ટસાહેબને આની પાવતી તો આપવી જોઈએ કે તેઓ એક પોલીસવાળાને ખડખડાટ હસાવી શક્યા છે. અને આ વખતે હું પુ.લ.દેશપાંડેને વાંચતી હતી, એમનું આગલા જ વર્ષે અવસાન થયેલું એટલે એમનું પારાયણ – એમના પુસ્તકો ફરી વાંચવા લીધેલાં. મને અચાનક એક વિચાર ઝબકી ગયો કે લાવને પુ.લ.ના એક લખાણનો ટુકડો ગુજરાતીમાં ઉતારીને એમને મોકલી જોઉં. અને મેં એ બન્ને ભટટ્સાહેબને મોકલ્યા, ભટ્ટસાહેબનો વળતો જવાબ આવ્યો કે અનુવાદ સારો થયો છે, સુધારો, મઠારો, આગળ વધો: હું તમારી સાથે છું. અને આમ શરૂ થઈ મારી અનુવાદયાત્રા જેના શ્રીગણેશ મંડાયા પુ.લ.પ્રેમી વિનોદ ભટ્ટના હસ્તે.
પછી ‘દિલ્હી સાહિત્ય અકાદેમી’એ મને પુ.લ.દેશપાંડેના આ અનુવાદોનું સંપાદન કરવા કહ્યું. મારા જેવી ઘરમ્હૉયી ગૃહિણી જે ઘરની બહાર નીકળી નથી, કોઈને મળી નથી અને એને આવું મોટું કામ મળ્યું એ બહુ મોટી વાત કહેવાય પણ મારે માથે ઘેરબેઠા કેટલાયે વડીલ સાહિત્યકારોએ હાથ મૂકેલો : દિલાવરસિંહજીસાહેબ, ભોળાભાઈસાહેબ, વિનોદ ભટ્ટસાહેબ, રઘુવીરભાઈસાહેબ, બોરીસાગરસાહેબ, જયંત જોશીસાહેબ. સંપાદન માટેના અનુવાદની ફાઈલ બોરીસાગરસાહેબને જોવા આપેલી તો એમણે મારી પાસે એ લેખો ત્રણ-ત્રણ વાર સુધરાવ્યા, એનો અર્થ સાહેબે એ લેખો ત્રણત્રણ વાર જોયા. આજે ફરી જાહેર કરું છું કે ‘પુલકિત’ના મારા અનુવાદો જે સારા થયા એ બોરીસાગરસાહેબના લીધે અને જે કાચા રહ્યા એનો દોષ મારે માથે; સાહેબ મારા ફાધર, ફિલોસૉફર અને ગાઈડ. લોકો સાત ગળણે ગળીને પીએ, હું સા…ગરે ગળીને પીઉં.
અનુવાદની પ્રક્રિયા પર આવું. એક મા છે, એનું બાળક જિદે ચઢ્યું છે, મનાવ્યું માનતુ નથી તો મા એને એક લાફો મારી દે છે, હવે પાડોશી બહેન એના બાળકને આ મા પાસે મૂકી જાય છે. એ બાળક પણ બાળક જિદે ચઢ્યું છે, મનાવ્યું માનતુ નથી તો આ મા એને એક લાફો મારી શકતી નથી. પાડોશીના બાળકને તો ધીરજથી, કેળવીને મનાવવું પડે છે. અનુવાદનું બેઠ્ઠું આવું છે. કોઈ બીજાના શબ્દો સાથે ચેડાં કરી શકાય નહીં. મૂળ લેખકના શબ્દની ફરતેના વલયો, સંદર્ભોને જાળવીને, શબ્દના ભાવને ઈજા ન થાય તેમ આસ્તેકથી એ શબ્દનો અર્થ ઉકેલવાનો હોય છે.
ભાલચંદ્ર નેમાડે ભાષાંતરની બાબતે કહે છે કે અનુવાદકને મૂળ શબ્દનો સરખો અર્થ કાઢતા આવડી જાય તો પછી આગળ એ જિંદગીના અર્થો પણ સહજતાથી કાઢી શકે છે. મને એવું લાગે છે કે મારી બાબતે ઊંધુ થયું છે. મેં જિંદગીના અર્થો પહેલાં કાઢી લીધા, તેથી મને પાછળથી અનુવાદો સહજ લાગતા ગયા.
હાસ્યના લેખોનો પડકાર અમસ્તોયે બહુ મોટો, તેમાંયે આ તો હાસ્યાધિપતિ પુ.લ.ના લેખો. પુ.લ. આઝાદીની ચળવળ વખતે કાંતણકામની વાત કરતાં કહે છે કે મને હાથમાંની તકલી કરતાં મોંઢાની તકલી સાથે વધુ ફાવતું. મરાઠીમાં મોંઢાની તકલી એટલે બોલબોલ કરવું. અહીં ગુજરાતી વાચક અટવાઈ જાય છે. પાદટીપમાં તકલી શબ્દનું પિંજણ કરવા જતાં પુ.લ.ના તકલી શબ્દના શ્લેષની મજા મરી જાય છે. તોયે હાસ્યની આવી મર્યાદાઓ ઝીલતાં-ખમતાં મેં અનુવાદો કર્યા. 2010 સુધીના દસકામાં મારા તેર જેટલા સંસ્કૃત-મરાઠી અનુવાદો થયા. સંસ્કૃતના અનુવાદો લાઈફ મિશન સંસ્થા માટે થયા, સામાન્ય વાચક સંસ્કૃત વાંચી શકે તે માટે બધા શ્લોકો સંધિ છોડીને આપ્યા.
ત્યારે અનુવાદો ઉપરાંત ‘અખંડઆનંદ’, ‘નવનીત-સમર્પણ’, ‘કુમાર’, ‘નવચેતન’, ‘જન્મભૂમિ પ્રવાસી’ વગેરે માસિકોમાં છપાયેલા મારા મૌલિક લેખોની થપ્પી સવાસો જેટલી થઈ હતી પણ મારો સંકોચશીલ સ્વભાવ અને ઘરની વ્યસ્તતાને લીધે ક્યારેય આ લેખો કોઈ પ્રકાશકને બતાવું એવું થયું નહીં. પણ શારદા મુદ્રણાલયવાળા રોહિતભાઈ કોઠારીએ – એમનેય હું ક્યારેય મળેલી નહીં – મને કહ્યું કે તમારા રસોઈ પરના લેખોનું એક જુદું પુસ્તક કરીએ. હું ખુશ થવાને બદલે ગભરાઈ ગઈ મેં કહ્યું કે ના, એ તો તરલા દલાલ થઈ જાય. પણ સૂઝબૂઝવાળા રોહિતભાઈએ ખાતરી આપી કે, ‘નોખું થશે, શીર્ષક વિચારો અને ફાઈલ મોકલો.’
મારી નજર સામે અંગ્રેજી શબ્દ ‘ગૂરમે’ હતો, રસોઈનો મર્મજ્ઞ, પરખંદો. એ માટે મને બેઠ્ઠો એવો કોઈ ગુજરાતી પર્યાય મળ્યો નહીં. મરાઠીમાં ‘બડા ગવૈયા’ની જેમ ‘બડા ખવૈયા’ જાણીતું. તેથી એ મરાઠી ‘ખવૈયા’ને મેં ઊંચકી લીધો, એને પ્રત્યય લગાડ્યો, ‘ગીરી’. ખવૈયાગીરીની આગળ મોરપગલું ઉમેરીને ઉપર બેસાડ્યો ‘લ’ અને આમ તૈયાર થયું ‘લ-ખવૈયાગીરી’. પણ આ ‘લ-ખવૈયાગીરી’ જ્યારે પ્રગટ થયું ત્યારે મારા અને પુસ્તકના દુર્ભાગ્યે રોહિતભાઈ ત્યારે હાજર રહ્યા નહીં, પણ એટલું ચોક્કસ કે એ જે હાજર રહ્યા તે ફક્ત ને ફક્ત મારા આ ‘લ-ખવૈયાગીરી’ માટેજ, બાકી આ પુસ્તક થયું ન હોત. આયોજકની અનુમતિથી કૉફી મૅટ્સના આ કાર્યક્રમના પ્રોટોકોલનો ભંગ કરી લઉં છું. અત્યારે અહીં રોહિતભાઈના પત્ની નીતાબહેન પણ હાજર છે તો રોહિતભાઈના અનેક ચાહકોની વચ્ચે હું પણ મારો એક ઋણસ્વીકાર કરી લઉં છું (સ્વ. રોહિત કોઠારીનાં પત્ની નીતાબહેનને પુષ્પ-શાલ ભેટ ધર્યા.).
હવે આવે છે ‘જનકલ્યાણ પ્રકાશને’ પ્રકાશિત કરેલું એક પુસ્તક ‘સંસારીનું સુખ સાચું’. મીરાંબાઈએ એમની રીતે સંસારીના સુખને ઝાંઝવાનાં નીર જેવું કહ્યું પણ મારા જેવી એક અદની ગૃહિણી માટે તો સંસારીનું સુખ જ સાચું, બીજું સર્વ કાંઈ કાચું એમાંનુ. આ પુસ્તકમાં મારા જીવન સાથે વણાયેલી બધી સત્ય ઘટનાઓ લખાઈ છે. એમાં સાહિત્ય ઓછું હશે પણ જીવન છલોછલ છે. મને થાય કે આ બધા પ્રસંગોમાંથી વહેતો આશય સામાન્ય ગૃહિણી સુધી પહોંચે. અને એ આશય લેખે લાગ્યાનું એક ઉદાહરણ આપું. મારી ભાભી બહુ પ્રેમાળ. પિયેરનું બારણું ખુલ્લું છે ભાભીના લીધે નહીં કે માબાપ કે ભાઈના લીધે. મને થયું કે એક ‘ભાભી ડે’ હોવો જોઈએ. તો કયો? ભાઈબીજના બીજે ભાભીત્રીજ! અને મેં ‘ભાભીત્રીજ’ નામનો લેખ લખ્યો. નાની ભાભીનાં ઓવારણાં લઈએ, મોટાં ભાભી હોય તો પાયલાગણાં કરીએ અને આમ ભાભીને પ્રેમ પોંખીએ. એ લેખ મેં જાણી જોઈને ‘જનકલ્યાણ’માં આપેલો. પછી તો વાચકોના પુષ્કળ પત્રો અને ફોન દ્વારા જાણવા મળ્યું કે એમણે ‘ભાભીત્રીજ’ ઊજવવાની શરૂ કરી દીધી છે.
અને પછી આવ્યું મારા જીવનનું ઇતિ સિદ્ધમ્ કહેવાય એવું એક પુસ્તક. મેં તો સંકલન જ કરેલું, લખેલું તો મારા પતિ જુવાનસિંહ જાડેજાએ, રિટાયર્ડ ડેપ્યુટી પોલીસ કમિશ્નર જુવાનસિંહ જાડેજાએ બ્યાંશીમાં વર્ષે લખેલું : “હૈયું, કટારી અને હાથ”, એક નિવૃત્ત પોલીસ અધિકારીની કારકિર્દી ગાથા. આ પુસ્તક થઈ શક્યું સુજ્ઞ પ્રકાશક, અમારા મિત્ર શિવજીભાઈ આશરના લીધે અને એ પુસ્તકને પ્રકાશને પેંગ્વિનની તોલે લાવીને મૂક્યું ભાઈ અપૂર્વ આશરે. આ પુસ્તક પહેલાં જન્મભૂમિ ગ્રુપનાં છાપાંઓમાં છપાતું હતું ત્યારે અને પુસ્તકરૂપે પ્રસિદ્ધ થયાં પછી પણ એના અજાણ્યા વાચકોના ઘણા પત્રો આવેલા, આ વાત પત્રોથી અટકતી નથી. ‘ઘરેથી એમના’ બેસણાની વાત કરું : મારા પતિના બે સાવ અજાણ્યા વાચકો બેસણામાં આવેલા, છાપામાં સમાચાર વાંચીને. થયું કે એક પુસ્તક લખીને એ તો તરી ગયા. અને મારા પણ એવા જ અજાણ્યા ત્રણ વાચકો આવેલા, થયું કે પોતાને ગમતી લેખિકાના પતિના બેસણામાં અજાણ્યા વાચકો એને દિલસોજી આપવા ખાસ ચાહીને જાય, મારો તો ફેરો સફળ.
અને હવે આવું મારા પહેલાં વાક્ય પર, ગુજરાતી મારી શ્વાસભાષા. ગુજરાતી મારી કર્મભાષા. ગુજરાતી મારી ભૂમિભાષા, ભૂમિભાષા એ જ માતૃભાષા. મરાઠી મારી જન્મભાષા પણ ગુજરાતી મારી માતૃભાષા. જતાંજતાં મારી જાતને હું અંગ્રેજી શબ્દની મદદે વ્યક્ત કરું તો હું પાક્કી ગુજરાતી, પ્યૉર ગુજીટેરિઅન. નમસ્તે !

***

Ramesh Tanna's photo.
11 Comments leave one →
  1. Manju Diljeetsinh Parmar permalink
    June 4, 2012 11:48 am

    I am very proud of my tai. I am her friend first and then daughter. We are best friend and I share everything her. Yes you can say, she is not a common person like most fo us, she is much above. My husband says tai is thinking like Mother Teresha…..

  2. June 13, 2012 8:29 pm

    I am so glad to see this write up on Tai, thank you for that! When I met her first in 7th grade , she left me with an impression of a coolest grandmother anyone can have! As I was able to spend more time with her (thanks to my friend Tejal) I saw her as a mother, an intelligent home maker, well rounded human being…and till today she give me clues and inspiration as I play my role of a mother and a woman in creative field!

  3. preety sengupta permalink
    June 16, 2012 3:41 pm

    Vijaybhai, Thanks for writing about Arunaben whose work I am familiar with. She is known in Gujarati Literary circles, and I read her essays in magazines.

  4. Nitin Vyas permalink
    June 16, 2012 9:23 pm

    શ્રીમતી અરુણાબેન જાડેજાનો સાહિત્યિક પરિચય શ્રી પુ. લ. દેશપાંડે નાં મૂળ મરાઠી પુસ્તક નાં ગુજરાતી અનુવાદ, “મુકામ શાંતિનિકેતન” દ્રારા થયો.
    વિશેષ પરિચય અહી વાચવા મળ્યો.
    આ બ્લોગ નાં કર્તા શ્રી વિજયભાઈ સવિશેષ માહિતી અહી રજુ કરવા બદલ ધન્યવાદ.

  5. June 17, 2012 2:23 am

    ખૂબ જ પ્રેરણાદાયક વ્યક્તિત્વ

  6. Akbarali Narsi permalink
    July 1, 2012 7:42 pm

    વિજય ભાઈ
    અરુણાબેનનાં વિશેષ પરિચય માટે ધન્યવાદ, અરુણાબેન અખંડ આનંદમાં વખતો વખત વાંચવા મળે
    છે અને તેઓ બહુ સુંદર લખે છે, મારી તેમની સાથે ફોન ઉપર વાત થાય ત્યારે તેમને અરુણાબેન ‘તાઈ’
    કહું અને એ તેમને સારુ લાગે, તેઓ પહેલા ‘તાઈ’ અને પછી બેન થયા.
    અરુણાબેન જાડેજા માટે તંદુરસ્ત અને દીર્ધ આયુષ્યની દુઆ સહિત.
    અકબરઅલી નરસી

  7. Tejal Jani permalink
    July 6, 2012 8:20 am

    Dear Vijaybhai, I am posting this beautiful Poem here (a request from Tai)…

    શૈશવમાં સપનામાં જોયેલી પરી
    સદેહે અવતરી…
    થઈ દીકરી
    *
    દીકરી…
    જૂઈની નાજુક કળી
    પ્રભુજીને
    ચડાવેલાં ફૂલોની
    અવેજીમાં મળી.
    *
    દીકરી…
    દાદાની આંખો પર
    કુણા કુણા હાથ દાબે
    જાણે પોપચાં પર પવન મૂક્યો
    ફૂલોની છાબે
    શીતળ સુગંધિત
    તાજગી ભરી લ્હેરખી
    મીંચાયેલી આંખોથી
    પણ ઓળખી.
    *
    દીકરી… બારમાસી વાદળી
    ઝરમરતી ઝરમરતી
    રાખે સઘળુંય લીલુંછમ
    … બારેય માસ.
    * દીકરી…
    મનગમતું ગીત
    હોઠે રમતું રહે
    … નીપજાવે સુરીલું સ્મિત.
    *
    દીકરી…
    કંટક વગરનો બાગ
    પંખીએ છેડેલો રાગ
    પાનખર વગરની વસંત
    સુગંધનો સાગર અનંત.
    *
    દીકરી…
    પતંગિયું-
    ફળિયામાં ઊડાઊડની રંગોળી પૂરે.
    શરનાઈ કોઈ વગાડે…
    એ તો ચૂપચાપ ઊડી જાય
    … ને પાછળ રહી ગયેલા રંગો ઝૂરે
    *
    દીકરી…
    ચાંદરડું-
    દિવસ આખો ઘરમાં તેજ પાથરે
    પકડ્યું પકડાય ના
    ઉંબરે ને ઓરડે દોડાદોડી કરે…
    દાદર ચડેઊતરે
    … સૂરજ સાથે ચાલ્યું જાય આખરે
    *
    વિદાય લીધેલી માની જગા
    દીકરીએ ક્યારે લઈ લીધી

  8. Tejal Jani permalink
    July 6, 2012 8:21 am

    Sorry, I forgot to add that This Poem is for every daugher and for everyone with a daugher..

    • July 6, 2012 11:57 am

      Tejal
      Thanks for sharing beutiful poem.
      I have daughter and I enjoyed it thouroughly

  9. October 31, 2015 2:58 pm

    બહુ જ સરસ પરિચય્ અહીં તેનો ઉપયોગ કર્યો છે-
    https://sureshbjani.wordpress.com/2015/10/31/aruna_jadeja/

Trackbacks

  1. સાહિત્ય એમનો શોખ ને રસોઈ એમનો સ્વભાવ – ભદ્રાયુ વચ્છરાજાની | મોરપીંછ

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

%d bloggers like this: